Minh hoạ Welding inspection

Chọn UT hay RT cho mối hàn kết cấu? Kinh nghiệm QC Welding & NDT

Trong lập ITP (Inspection and Test Plan) cho hạng mục hàn kết cấu thép và đường ống áp lực, câu hỏi kinh điển mà kỹ sư QC Welding & NDT thường gặp là: nên chỉ định UT (Ultrasonic Testing) hay RT (Radiographic Testing)? Lựa chọn sai phương pháp không chỉ làm tăng chi phí và thời gian chờ, mà còn có thể bỏ sót khuyết tật phẳng nguy hiểm như thiếu ngấu (Lack of Fusion) hay nứt (Crack).

Tóm tắt nhanh: Khi nào ưu tiên UT, khi nào chọn RT?

  • Ưu tiên UT: Mối hàn chiều dày lớn (≥ 8–10 mm), mối hàn chữ T / góc ngấu hoàn toàn (CJP T-joint), khu vực đông người cần tránh cách ly phóng xạ, hoặc cần phát hiện khuyết tật phẳng vuông góc chùm tia.
  • Ưu tiên RT: Đường ống thành mỏng (< 8 mm), đường kính nhỏ khó quét đầu dò UT, hoặc khi chủ đầu tư yêu cầu lưu trữ bằng chứng trực quan dạng phim/ảnh số (Digital Radiography).

Bảng so sánh kỹ thuật UT vs RT trong nghiệm thu mối hàn

Tiêu chíUT (Siêu âm mối hàn)RT (Chụp phóng xạ)
Khuyết tật phát hiện tốt nhấtKhuyết tật phẳng (nứt, thiếu ngấu, tách lớp)Khuyết tật thể tích (rỗ khí, ngậm xỉ, lõm đáy)
Chiều dày áp dụng hiệu quảThường từ ≥ 8 mm trở lên (PAUT có thể mỏng hơn)Phù hợp ống mỏng < 8 mm đến ~50 mm
An toàn & Tiến độ công trườngKhông bức xạ, làm việc song song với các tổ khácPhải rào chắn, di tản công nhân (thường làm ban đêm)
Bằng chứng hồ sơ NDTUT thông thường chỉ lưu báo cáo; PAUT/TOFD lưu file quétLưu phim X-ray / Gamma hoặc file ảnh số trực quan

Lưu ý hồ sơ QC trước khi triển khai NDT

  • Visual Inspection (VT) đạt 100% trước: Mối hàn phải sạch xỉ, không bắn tóe (spatter) và không nứt bề mặt trước khi gọi đội NDT.
  • Kiểm tra chứng chỉ kỹ thuật viên & hiệu chuẩn: Đảm bảo kỹ thuật viên có chứng chỉ ISO 9712 / ASNT Level II còn hạn và block chuẩn (V1, V2, IIW, IQI) phù hợp vật liệu.

Xem thêm checklist QC hydrotest đường ống và nội quy cộng đồng.

Leave a Reply